Waarom PEC Zwolle de samenwerking met Henry van der Vegt beëindigde.

Henry van der Vegt is niet langer de hoofdtrainer van PEC Zwolle. De huidige nummer zestien in de Eredivisie heeft dinsdag afscheid genomen van de 54-jarige coach, die aan zijn tweede seizoen als eindverantwoordelijke bezig was. Technisch directeur Gerry Hamstra lichtte toe hoe deze beslissing tot stand is gekomen.

Het verlies van PEC Zwolle tegen SC Cambuur afgelopen zondag kwam hard aan. Ook bij Van der Vegt, die met optimisme had toegewerkt naar deze cruciale thuiswedstrijd. Gedurende de interlandperiode bereidde hij zijn team voor tijdens een trainingskamp in Portugal. Aanvankelijk leek er vooruitgang zichtbaar tijdens de wedstrijd, maar in de tweede helft zakte PEC in en bracht een doelpunt van Nicolas Binder uiteindelijk de genadeklap. Nogmaals een nederlaag, en opnieuw zonder de nodige overtuiging in de reactie van het elftal.

Ondanks het teleurstellende resultaat tegen Cambuur, was Van der Vegt niet van plan om de handdoek in de ring te gooien. Hij zag na afloop nog altijd perspectief voor zijn team. "We hadden deze wedstrijd eerder kunnen beslissen. Als we bij rust met 2-0 hadden voorgestaan, had niemand dat vreemd gevonden. Ik vond dat we veel dingen beter deden dan in eerdere wedstrijden," analyseerde hij na afloop. "Maar goed, één helft goed spelen is niet genoeg. Dat moeten we over de hele wedstrijd vasthouden. Het komt erop neer dat we onszelf moeten belonen en consequent onze afspraken nakomen. Wat ik zag in de eerste helft geeft me echter wel hoop."

Toch wist Van der Vegt dat zijn woorden weinig invloed hadden op de stemming onder de supporters, bij wie geduld schaars was geworden. Ongeacht het geschetste perspectief leverde ook deze wedstrijd geen punten op, en dat was voor veel fans reden tot ontevredenheid. Tijdens het duel werd vanaf de tribunes luidkeels om het vertrek van de coach geroepen, terwijl aanvoerder Ryan Thomas publiekelijk zijn steun aan Van der Vegt betuigde en zijn teamgenoten opriep meer te brengen. Ook de clubleiding zag echter dat er ingrijpende veranderingen nodig waren. Met slechts vier punten uit acht wedstrijden, een desastreuze 0-7-nederlaag tegen Feyenoord en matige prestaties tegen FC Groningen (3-0 verlies) en SC Cambuur, werd dinsdagochtend besloten om afscheid te nemen van Van der Vegt.

Volgens de clubleiding ontbrak het vertrouwen dat PEC onder Van der Vegt nog een positieve ommekeer zou meemaken. "We hanteren verschillende criteria om een trainer te beoordelen. In dit geval hebben we vanuit een puur ontwikkelingsperspectief gekeken naar het team vanaf de start van het seizoen tot nu," verklaarde Hamstra. "De grote vraag is of je erin gelooft dat je nog kunt veranderen wat er gaande is. Dat is altijd een moeilijke afweging, maar wij moeten vooruitkijken naar wat mogelijk is, naar de potentie. En helaas was ons antwoord daarop negatief."

De leiding was zich ervan bewust dat het seizoen uitdagend zou beginnen, met zware tegenstanders zoals Ajax, FC Twente, NEC, Feyenoord en SC Heerenveen in de openingsrondes. "Er werd vooraf al gezegd dat we na zeven wedstrijden misschien nog geen enkel punt zouden hebben, gezien de sterkte van de tegenstanders. Toch wilden wij vooral focus leggen op week-tot-week-ontwikkeling binnen het team," gaf Hamstra aan. "In de eerste vijf wedstrijden pakten we vier punten, en er waren zowel positieve als minder goede momenten, wat logisch is bij zo’n zwaar programma. Maar toen volgde die zware klap tegen Feyenoord. Dat was voor iedereen moeilijk te verwerken."

Tot dat moment liet PEC een degelijke indruk achter. Het team toonde meer stabiliteit dan het afgelopen seizoen en had zelfs een knappe overwinning bij Heerenveen geboekt. Maar in de thuiswedstrijd tegen Feyenoord ging het volledig mis. Vanaf het begin werd PEC overrompeld, waardoor de ploeg van trainer Van der Vegt steeds verder wegzakte—een patroon dat vorig seizoen ook een aantal keer zichtbaar was. "Ik begrijp dat men nu zegt dat dit ons vorig seizoen ook is overkomen, maar we hebben tijdens de zomer een duidelijke scheiding gemaakt. Tot die wedstrijd hadden we juist het idee dat we stabieler waren geworden."

Amper een week later stond de uitwedstrijd tegen FC Groningen op het programma. "We verwachtten een reactie, maar wat ons misschien nog meer zorgen baarde was dat die reactie uitbleef. Vorig seizoen zagen we doorgaans dat er herstel kwam na een dieptepunt; zo wisten we vijf thuiswedstrijden op rij te winnen, soms juist na een teleurstellende uitwedstrijd."

Desondanks besloot technisch directeur Hamstra toen nog om Van der Vegt aan te houden als trainer. "Er zullen mensen zeggen: ‘Je had toen moeten ingrijpen.’ Maar er waren destijds genoeg signalen en mogelijkheden waarvan we dachten dat we de situatie konden keren. We hebben alles uitgebreid besproken, iedereen nam even afstand, en na een korte pauze begon het trainingskamp met frisse energie, wat ons goed leek te passen. Toen we terug waren in Nederland, wilden we dat positieve gevoel vasthouden, maar in de wedstrijd tegen Cambuur zagen we toch weer dingen die we absoluut wilden vermijden. Het was niet een enkel moment of wedstrijd; het zat hem in een reeks aan gebeurtenissen en dagelijkse evaluaties waaruit uiteindelijk duidelijk werd dat we deze situatie niet meer zouden kunnen omkeren."

Een logische vraag is welke aanknopingspunten Hamstra na de wedstrijd tegen Groningen nog zag, die later verdwenen. "Het moet gezegd worden dat de eerste zeven wedstrijden qua tegenstanders gewoon zwaar waren. Als je na een klap tegen Feyenoord vervolgens uit naar Groningen moet, is dat ook geen eenvoudige wedstrijd om weer op krachten te komen. Het vergt een blik op de context en alle nuances. We hadden enkele middelen voorhanden om zowel de trainer als het team ondersteuning te bieden. Ook in perioden zonder competitiewedstrijden kan er veel gebeuren, bijvoorbeeld afspraken of plannen die anders uitpakken dan verwacht. Bij onze besluitvorming spelen emoties geen rol."

Hamstra benadrukte dat het vertrek van Van der Vegt niet uitsluitend is gebaseerd op de nederlaag tegen Cambuur. "Zou dat betekenen dat de situatie anders was geweest als we bij rust met 3-0 hadden voorgestaan? Niet per se. Wat hierin centraal staat, is het woord ‘overtuiging’. Het gaat om het hebben van een overtuiging om iets neer te zetten, net zoals we die overtuiging bij het team willen zien; dat ze op Cambuur afstormen met de instelling dat er niets te halen is. Die overtuiging ontbrak. Natuurlijk kun je zeggen dat we bij rust voor hadden moeten staan, maar zelfs bij het benutten van kansen speelt overtuiging een grote rol. Dat het niet lukte, raakt de trainer misschien niet direct, maar we beoordelen altijd een hele periode. Na rust zagen we opnieuw dat de ploeg wegzakte, terwijl stabiliteit juist hetgeen is waar we naar zoeken."

Dinsdagochtend kregen Van der Vegt en algemeen directeur Joost Broerse het besluit meegedeeld door Hamstra. Naar aanleiding van de nederlaag tegen Cambuur hadden hij en Van der Vegt al vaker contact gezocht. "We spreken elkaar dagelijks", legt Hamstra uit. "Maandagavond spraken we nog met elkaar en vanochtend opnieuw. Henry is altijd zeer open—over waar het niet lekker liep én over wat wél goed ging. Hij is absoluut geen trainer die zaken verbergt of in achterkamertjes regelt. Zelf sta ik erg dicht bij het team; ik ben aanwezig bij stafoverleggen en besprekingen met de spelersgroep. Ik observeer veel en ben overal bij betrokken. Natuurlijk wil ik niet beweren dat ik alles weet, maar door mijn aanwezigheid krijg ik wel veel mee."

Hamstra heeft ook goed naar zichzelf gekeken. Wat had hij als technisch directeur beter kunnen doen? Dat was de eerste vraag die hij zichzelf stelde. Hij verwacht dat iedereen binnen de organisatie een topsportmentaliteit heeft, wat betekent dat je elke dag beter moet willen worden. Op zondagavond heeft hij samen met Joost besproken wat er verbeterd kon worden. De volgende ochtend maakte hij een lijst van zaken waarin hij Henry meer had kunnen en moeten ondersteunen. Diezelfde maandag stelde hij Henry dezelfde vraag. Wat Henry precies antwoordde, kan iedereen hem zelf vragen. Enerzijds was het prettig om te horen, anderzijds werd de beslissingsvorming alleen maar ingewikkelder.

Van der Vegt kreeg van Hamstra alle vrijheid om afscheid te nemen van de selectie van PEC. Joost en hij spraken kort met de spelersgroep, waarna Henry het woord nam. Hij handelde met grote klasse en waardigheid, iets wat Hamstra bijzonder knap vond. Het afscheid nemen is nooit makkelijk, zeker niet wanneer iemand als Henry—a clubicoon en bovenal een fantastische man en goede trainer—betrokken is. Het vorige seizoen had zo’n 28 grillige wedstrijden, waarbij ze nog streden om de play-offs. In Deventer raakte het elan echter wat verloren en er waren momenten van diepe tegenslag.

Hamstra ging verder: ‘Iedereen hier gunde Henry succes. We hebben het over mensen, dat maakt zo’n dag extra lastig. Hoewel we er allemaal makkelijk overheen stappen, weet ik dat je je als ontslagen trainer erg eenzaam kunt voelen. Ik hoop dat Henry zich zo niet heeft gevoeld. Het is op persoonlijk vlak erg vervelend. Ook de spelersgroep was aangedaan, omdat iedereen Henry waardeerde; sommigen kenden hem zelfs al vanuit de jeugd. Iedereen beleefde het op zijn manier emotioneel. Daarom hebben we daar vandaag tijd voor gereserveerd voordat we de focus weer vooruit richtten.’

PEC moet nu verder, met de IJsselderby van zondag in het vizier. Wie dan de leiding op de bank heeft, is nog niet bekend. PEC had dinsdagmiddag nog geen potentiële opvolgers voor Van der Vegt benaderd. ‘We gaan dinsdag overleggen met de staf en vervolgens zullen Joost en ik weer samenkomen om een plan uit te werken. Er is altijd een richting, maar met trainers blijf ik bezig tot het laatste moment. Dat voelt voor mij als een verplichting naar iedereen waarmee je samenwerkt. Natuurlijk houden we altijd verschillende scenario’s in gedachten, maar eerst moeten we met elkaar in gesprek. We moeten snel handelen, maar het proces is anders dan wanneer je al in maart weet dat je voor het nieuwe seizoen een trainer moet zoeken. We hebben minder tijd, maar ik houd wel van duidelijkheid. Het is een combinatie van haast en zorgvuldigheid.’

Bron: VI PRO