Koen Kostons, de ongebruikelijke spits van PEC Zwolle

De late doorbraak van Koen Kostons, de ongebruikelijke aanvaller van PEC Zwolle.

De meeste spitsen zijn aangeboren. Ze doen wat ze denken en schieten wanneer ze twijfelen. Koen Kostons heeft een andere aanpak. Op zijn 26ste maakt de aanvaller van PEC Zwolle eindelijk zijn doorbraak in de Eredivisie. ‘Je kunt stellen dat ik een laatbloeier ben. "Het doet er toch niet toe?"

De wereld van het voetbal draait om mythen. Doelmannen zouden ongelooflijk zijn. Anders, om het zo te zeggen. Spitsen? Egoïstische individuen, enkel aangemoedigd door hun behoefte om te winnen. In alle situaties stellen zij hun eigen belang boven dat van het team. Het doel is hun gids, terwijl doelpunten hun recht op bestaan vormen. De spits is al geruime tijd geworteld in de folklore van het voetbal. Toch leeft niet elke spits volgens die regels. Voor sommige mensen is instinct slechts een aspect van de verhaallijn. Ze overwegen en denken. Ze zien niet alleen het net, maar ook de omgeving en de beweging van anderen.

Koen Kostons is daar. Een professionele doelpuntenmaker, maar geen gewone spits. De huidige topscorer van PEC heeft een geweldig debuutseizoen in de Eredivisie met tien doelpunten en zes assists. Zijn aankomst leidde tot twijfels. Inderdaad, Kostons had zijn vaardigheden bij MVV getoond in de Keuken Kampioen Divisie, maar wat kon PEC met een aanvaller zonder ervaring op het hoogste niveau? Met iemand die niet goed presteerde bij SC Paderborn? Hij heeft een korte glimlach. ‘Kostons is me bewust van een specifiek speltype’. ‘Daarom ben je niet voor elke club aantrekkelijk.’

Kostons is opgegroeid in Lanaken, een Belgisch dorp dat vlakbij de grens met Maastricht ligt. Om direct een misverstand te verhelpen: ‘Soms lees ik dat ik een Belg ben, anderen weer dat ik een Nederlandse Belg ben, maar ik ben volledig Nederlander.’ Op zijn veertiende begon Kostons zijn carrière bij MVV Maastricht. In de Onder-17 speelde de oorspronkelijke middenvelder zelfs zes maanden centraal achterin, totdat zijn coach plotseling een spits nodig had. Kostons wees zijn vinger op. ‘Ik scoorde een hattrick en bleef staan. In de eerste periode heb ik vaak als nummer 10 gespeeld, soms zelfs als verdedigende middenvelder. In Zweden heb ik me echt gericht op de spitspositie.

Zelfs zijn omgeving was verrast toen Kostons op 21-jarige leeftijd de opmerkelijke overstap naar Dalkurd FF maakte. Van de KKD naar de Ettan, het derde niveau in Zweden. ‘Mijn ouders beschouwden het niet als een verstandige beslissing, en ikzelf ook niet. Af en toe verloopt het op deze manier. Plotseling was Kostons, die zichzelf beschouwt als een denker, uitsluitend in Scandinavië aanwezig. ‘Ik was een vrij onzekere jongen, iemand die graag de situatie bekijkt. "Wanneer ik ergens binnenkom, maak ik niet direct de ruimte vol," zegt hij. "Daar moet ik zeker zijn, anders wordt het erg eenzaam." Ik heb geleerd om zelfverzekerder te zijn, vanuit mijn eigen persoonlijkheid mensen te benaderen en hen op te zoeken. Kostons leefde in Uppsala, gelegen op een uur afstand van Stockholm. ‘Een prachtig land. Ik ben er opgebloeid.

Hij groeide niet alleen als persoon, maar ook als voetballer. Kostons scoorde twaalf doelpunten in twintig wedstrijden en begon steeds meer als een aanvallende speler te worden gezien. "Toen dacht ik: "Nu ga ik ook niet meer vervangen en blijf ik aanvaller." ‘Klar’, kijkt hij terug. ‘Het is voor een trainer prettig om op diverse posities te kunnen spelen, maar wie ben je eigenlijk? "Je moet ook zekerheid in je spel hebben." Ondanks dat Dalkurd dankzij zijn doelpunten naar het tweede niveau is gepromoveerd, koos Kostons er toch voor om te vertrekken. Binnen de club was er onrust: betalingen werden niet gedaan, er vond een wisseling van trainers plaats en de selectie onderging een transformatie. ‘Daar was ik niet blij mee. Ik vroeg of ik in overleg kon vertrekken, en de club snapte dat. Ik kan er geen kwaad woord over zeggen.’

MVV bracht Kostons als een echte spits terug naar Maastricht. De keuze voor zijn voormalige werkgever was een doordachte beslissing, aangezien het kind van de club behoefte had aan ontspanning en een vertrouwde omgeving. ‘Daar ben ik opgegroeid. "Je bent op de hoogte van de situatie en kent de mensen," zegt Kostons, die als een andere persoon opnieuw in de hoofdstad van Limburg arriveerde. ‘Met de borst naar voren. "Het was uiteraard niet mijn eindbestemming en ook niet het niveau waarop ik wilde eindigen." Hij had destijds al het concept van een uitgestippeld carrièrepad laten varen. Wanneer je op je 21ste naar het derde niveau van Zweden gaat, blijft er weinig meer over van een planning. "Dan accepteer je het zoals het is."

Bier en Bratwurst
Kostons kreeg de Eredivisie weer in beeld (en andersom). Na anderhalf seizoen bij MVV deden verschillende clubs navraag, maar concrete interesse bleef uit. FC Groningen meldde zich, maar De Trots van het Noorden schommelde na de degradatie in de middenmoot van de KKD en was op dat moment geen aantrekkelijke optie. Kostons had zijn zinnen gezet op de Eredivisie, maar toen diende zich ineens een andere kans aan. Een kans die hij niet wilde laten lopen. ‘Als je daar het veld opstapt en je ruikt de Bratwurst met friet, je ziet het bier in halve liters langs de volle tribunes gaan…’

De Duitse voetbalcultuur maakte als kind al indruk op Kostons. ‘Een van de mooiste voetballanden. Een schitterende competitie met een ouderwetse voetbalcultuur. Vanuit MVV naar de 2. Bundesliga voelde voor mij als een logische keuze, dat móést ik doen. De Bundesliga zou dan een volgende stap kunnen zijn, dat was mijn eerste instinct’, zegt Kostons, die een soortgelijke route als Martijn Kaars voor zich zag. Zijn generatiegenoot verruilde Helmond Sport voor FC Magdeburg, scoorde op het tweede niveau aan de lopende band en dwong een transfer naar FC Sankt Pauli af. ‘Hij heeft het waanzinnig gedaan’, vindt Kostons. ‘Heel mooi voor hem dat hij nu in de Bundesliga speelt. Dat had ik eerst ook in mijn hoofd, maar het liep anders.’

Zijn uitleenbeurt aan KV Kortrijk is niet iets om lang bij stil te staan. ‘Dat paste totaal niet bij mij’, zegt hij over het mislukte half jaar in zijn geboorteland. Kostons zat vaker op de bank dan hem lief was, kwam niet tot scoren en degradeerde met Kortrijk uit de Jupiler Pro League. Toch liet de periode meer na dan teleurstelling alleen. Voor Kostons werd duidelijker dan ooit dat niet elke bestemming bij hem past, dat zijn kwaliteiten om de juiste omgeving vragen. Hoewel hij zich ontwikkelde tot spits, verraadt zijn spel nog altijd zijn verleden als middenvelder. Kostons beperkt zich niet tot de zestien, maar zakt geregeld in om tussen de linies te kruipen. In het uitduel met SC Heerenveen resulteerde dat in een beeldschone assist op Younes Namli.

Afkijken bij Agüero
Kostons zegt zich dan ook meer als een 9,5 te zien. ‘Iemand die in de spits kan spelen, maar net zo makkelijk als nummer 10.’ Het stempel als atypische spits ziet hij als een compliment. ‘Sergio Agüero vind ik een mooi voorbeeld, die deed dat bij Manchester City heel veel. Dat zwerven, wat veel valse spitsen doen.’ Tegelijkertijd kijkt Kostons met bewondering naar andere type spitsen. Targetmen, zoals Harry Kane, die de efficiëntie tot kunst verheffen. ‘Tegen Bayer Leverkusen scoorde hij pas weer met links en rechts. Zó hard, zó zuiver, dat is bizar. Het ziet er heel makkelijk uit, maar dat is ook de kunst. Mensen beseffen niet hoe verschrikkelijk moeilijk het is om zo’n bal te drukken. Dan gaat het echt om de details.’

Terug naar Kostons, die bij Paderborn voor het eerst echt vastliep. De stap die zijn carrière moest versnellen, bracht hem tot stilstand. Ondertussen zocht PEC een opvolger voor de vertrokken Dylan Vente, die het seizoen ervoor dertien doelpunten had gemaakt. Technisch directeur Gerry Hamstra klopte aan bij Kostons en schotelde hem samen met trainer Henry van der Vegt een duidelijk plan voor. De profielschets sprak aan. Kostons hapte toe, maakte op bezoek bij Telstar zijn eerste twee treffers in de Eredivisie en groeide uit tot een belangrijke spil in het elftal van Van der Vegt. In Zwolle lijkt alles samen te vallen en grijpt Kostons eindelijk zijn moment. ‘Je kunt zeggen dat ik een laatbloeier ben’, geeft hij toe. ‘Maakt toch niet uit? Ik ben waar ik wil zijn.’

'Ik vind mezelf nog geen killer'|
Zijn eerste doel, de dubbele cijfers halen, kon hij eerder dan verwacht afstrepen. ‘Toch een mooi aantal, als spits’, zegt Kostons, die weet wat er in Zwolle van hem wordt verlangd. Voor de komst van Vente had ook Lennart Thy dertien doelpunten gemaakt. ‘Daar wil je natuurlijk overheen. Ik sta nu op tien, dan is vijftien het volgende doel. Lukt dat, dan zien we wel weer.’ Dat achter zijn naam ook zes assists staan, onderstreept zijn veelzijdigheid. ‘Ik weet dat PEC goed naar mijn data heeft gekeken. Past dat binnen de club? Past dat op deze positie? Daar stond een vinkje achter, anders hadden ze me niet gehaald.’

Vergeleken met andere Eredivisie-spitsen heeft Kostons het gevoel voetballend bovengemiddeld te zijn. ‘Maar ik vind mezelf nog geen killer’, zegt hij eerlijk. ‘Dat is een verbeterpunt, dat een kans automatisch een goal is. Heeft ook te maken met vertrouwen. Kijk naar Ayase Ueda. Die heeft er achttien in liggen, maar al tien wedstrijden niet meer gescoord.’ Kostons, de denker, blijkt daar niet ongevoelig voor. ‘Laatst miste ik tegen Volendam een dikke kans, ging hij er aan de andere kant meteen in. Dat is pijnlijk, dan voel je je zwaar klote. Dan lig ik daar in bed of op mijn vrije dag nog over na te denken. Is ook normaal, maar twee dagen later moet die knop weer om. De trein raast door. Er komt altijd weer een volgende wedstrijd.’

'Ik ben gestopt met alles lezen. Vroeger kon ik me zó opvreten'
Kritiek van de buitenwereld laat hij tegenwoordig grotendeels langs zich heen gaan. ‘Ik ben gestopt met alles lezen. Vroeger kon ik me zó opvreten. De beste stuurlui staan aan wal, denk ik dan. Zal ik dan ook eens een keer bij die mensen op hun werk gaan kijken en ze er iedere keer op wijzen als ze een foutje maken?’ Toch dringt er soms iets door. ‘Na mijn doelpunten tegen Telstar was ik de held, na die gemiste kans tegen Volendam kon ik er geen hout van. Dan vinden mensen dat voetballers daar maar tegen moeten kunnen. Klinkklare onzin. Je mag zeggen dat iemand slecht speelt, maar dat is iets anders dan: “Je kan er geen klote van, schaam je diep”. Je leert te relativeren.’

Kostons weet dat cijfers deuren openen, dat scouts eerst naar het aantal doelpunten achter zijn naam kijken. ‘Mijn trainer bij Paderborn riep altijd dat ik moest schieten. Schieten, schieten, schieten! Misschien had hij daar gelijk in, maar dat is niet hoe ik ben als speler. Misschien moet ik nog vaker voor mijn eigen kans gaan, egoïstischer zijn.’ En dan? Kostons denkt ook van waarde te kunnen zijn voor Nederlandse subtoppers als AZ en FC Twente. ‘Ik ben ervan overtuigd dat ik daar rendeer, nog meer goals maak dan hier. En dat ik pas in de speelstijl en filosofie’, zegt hij zonder bravoure. Ook Duitsland blijft trekken. ‘Als de Bundesliga voorbijkomt, ben ik misschien sneller geneigd om ja te zeggen. Dat is een grotere competitie. Als ik mijn doelpunten maak, wek ik interesse. Dat weet ik zeker, daar ga ik niet om liegen. Eén goed seizoen kan genoeg zijn en ik weet dat ik het in me heb. Dan moet het alleen wel passen.’

Zijn tien doelpunten en zes assists smaken naar meer. Kostons, die nog drie seizoenen vastligt bij PEC, heeft het gevoel dat zijn beste jaren nog moeten komen. Niet dat de spits meteen op een transfer aast. ‘Maar als ik het goed doe, zou ik in de toekomst graag nog een stap zetten.’ Het typeert de spits die hij is geworden. Ambitieus, maar ook berekenend. ‘Ik ben nog steeds die kat uit de boom kijkende gast, geen haantje de voorste’, zegt hij. ‘Op het veld is het anders, daar ben ik verbaal meer aanwezig. Daarbuiten ben ik rustig, blijf ik een denker.’

Misschien schuilt daar juist zijn kracht. Waar anderen handelen op gevoel, wacht Kostons op zijn moment. Misschien begint het nu pas echt. ‘Vroeger had ik veel meer last van het nadenken, van het twijfelen. Maar dit is alweer mijn tiende seizoen in het betaald voetbal. Nog maar negen potjes, hè? Pff, het gaat gigantisch snel.’

• Koen Kostons, de ongebruikelijke spits van PEC Zwolle - 06-03-2026
• PEC Zwolle kijkt met voorzichtigheid naar het komende seizoen - 06-03-2026
• Weekprogramma PEC Zwolle - 05-03-2026
• Ex doelman Xavier Mous nu fiscalist - 04-03-2026
• PEC Zwolle laat twee punten liggen tegen Ajax, 0-0 - 01-03-2026
• Samir Lagsir zet punt achter zijn voetballoopbaan - 28-02-2026
• Heel lang geleden winst voor PEC Zwolle tegen Ajax - 28-02-2026
• Samenvatting FC Utrecht - PEC Zwolle - 24-02-2026
• Jan Faberski accepteert voorstel - 23-02-2026
• Thijs Oosting wil graag bij PEC Zwolle blijven - 23-02-2026